مبارزه با دیابت به کمک ورزش در آب

تمرینات هوازی و مقاومتی در بهبود عملکرد انسولین و حساسیت به انسولین موثر هستند، لذا باتوجه به ماهیت ورزش درآب که دارای هردو مؤلفه مقاومتی و استقامتی بوده بهترین شیوه تمرین برای افراد دیابتی است.

مبارزه با دیابت به کمک ورزش در آب

درحدود ۴۲۲ میلیون نفر در سراسر جهان مبتلا به دیابت هستند، که اکثر آن­ها در کشورهای کم درآمد و متوسط زندگی می­­کنند و ۶/۱ میلیون مرگ ­و ­میر به طور مستقیم به دیابت مربوط می­شود. تعداد موارد و شیوع دیابت طی چند دهه گذشته به طور پیوسته در حال افزایش است. دیابت نوعی بیماری مزمن و متابولیک است که با بالارفتن سطح قندخون مشخص می­شود. یکی از دلایل عمده این بیماری، کمبود ترشح انسولین، عملکرد آن و یا هردو است که به مرور زمان منجر به آسیب­های جدی به قلب، رگ­های خونی، چشم­ها، کلیه­ها و اعصاب خواهد شد و همچنین می­تواند خطرکلی مرگ زودرس را افزایش دهد. عوارض احتمالی آن شامل نارسایی کلیه، قطع عضو پا، کاهش بینایی و آسیب­عصبی است. خطر سکته قلبی در افراد دارای دیابت، دو تا سه برابر افراد دیگراست. در دوران بارداری، دیابت کنترل نشده ، خطر مرگ جنین و سایر عوارض را افزایش می­دهد. از همین رو رویکردهای موثری برای جلوگیری از عوارض حاصل از دیابت (صرف نظر از اینکه چه نوع دیابتی باشد) اتخاذ شده  که شامل سیاست­ها و روش­های مختلفی در کل جمعیت و به خصوص در مدرسه،خانه و محل کار است و به کنترل قندخون کمک می­کند.این رویکردها شامل : ورزش منظم، رژیم غذایی مناسب، جلوگیری از استعمال دخانیات و کنترل فشارخون و لیپیدها است. به دلیل عدم تحرک و افزایش بافت چربی، دیابت در زنان بیشتر دیده می­شود. ورزش­های منظم در برنامه افراد دیابتی منجر به کنترل عملکرد انسولین می­شود. ورزش­های زیادی به بهبود عملکرد انسولین کمک می­کنند و قندخون را در حد طبیعی نگه
می­دارند مانند پیاده­روی، آرام دویدن، شنا و ورزش در آب، دوچرخه سواری، یوگا، ایروبیک. پزشکان در سال ۱۹۹۹ مشخص کردند که گری هال شناگر آمریکایی دارای دیابت نوع یک است که بارعایت رژیم غذایی مناسب و ورزش منظم توانست چندین مدال رنگارنگ جهانی بگیرد.

 

مزیت­های ورزش در آب برای افراد دیابتی نسبت به ورزش­های دیگر:

تمرینات هوازی و مقاومتی در بهبود عملکرد انسولین و حساسیت به انسولین موثر هستند، لذا باتوجه به ماهیت ورزش درآب که دارای هردو مؤلفه مقاومتی و استقامتی بوده بهترین شیوه تمرین برای افراد دیابتی است. به دلیل عدم وجود نیروی جاذبه در آب برروی افراد، فشار فیزیکی کمتری وارد می شود، بنابراین به پاها و اعصاب آن­ها کمتر صدمه وارد می­کند، چون آن­ها اغلب به دلیل مشکلات گردش خون، به عفونت­های پا مبتلا می­شوند. یکی دیگر از مزایای ورزش درآب،کالری سوزی است. چون یکی ازعوامل چاقی، دیابت است و  با کالری سوزی و سوزاندن چربی­ها و کاهش وزن می­توان به بهبود این بیماری کمک کرد. در یک طرح تحقیقی ۳۲نفر از بین زنان دیابتی نوع دو در رنج سنی ۴۵ تا ۶۵ سال انتخاب شده­اند و به دو گروه تمرین درآب و گروه کنترلی تقسیم شدند. به این صورت که گروه تمرین در آب به مدت ۱۲ هفته و ۳جلسه در هفته، تمرینات ورزشی را در آب به مدت ۶۰ دقیقه اجرا کردند و گروه کنترلی روند طبیعی روزمره را ادامه دادند. مواردی مانند قند خون ناشتا، انسولین، مقاومت به انسولین، عملکرد سیستول و دیاستولی قلب و ضربان قلب آن­ها آزموده شد و نشان داده شدکه بعضی از فاکتورها مثل قندخون ناشتا و هموگلوبین گلیکوزیله درگروه تمرین در آب نسبت به گروه کنترلی به شدت کاهش پیدا کرده ­است و انجام فعالیت­های ورزشی در داخل آب می­تواند باعث بهبود عملکرد قلب در بیماران دیابتی شود.
در ادامه ورزش درآب باعث بهترشدن روحیه افراد مبتلا به دیابت می­شود و نشاط و شادابی را به همراه می­آورد. درتحقیقی نشان داده شده­ که ورزش درآب باعث بهبود عملکرد عضلات افراد دیابتی نیز می­شود، زیرا تناسب عضلات را بالا می­برد که در نتیجه کاهش قند خون رخ می­دهد و به تبع آن میزان مصرف دارو نیز کم خواهد شد. افراد دیابتی برای نتیجه گرفتن،  نباید ورزش را ترک کنند و پزشکان توصیه می­کنند، حداقل هفته­ای سه روز را به مدت ۳۰ دقیقه به ورزش بپردازند.

 

نکات ایمنی که افراد دیابتی قبل از تمرین در آب باید رعایت کنند:

افراد دیابتی باید برگه هویت خود را همراه داشته باشند که اگر مشکلی پیش آمد، بقیه از آن اطلاع داشته باشند. قبل و بعد از تمرین، قندخون خود را اندازه­گیری کنند. تمرین در آب به مدت طولانی ممکن است باعث کاهش قندخون شود و باید قند خون در فواصل زمانی مختلف چک شود. داروهای خود را همیشه همراه خود داشته باشند و با مشورت پزشک آن را مصرف کنند. این افراد یابد مراقب باشند که بریدگی و زخمی برروی پاهای آن­ها ایجاد نشود تا از بروز عفونت در پا که بسیار شایع است در افراد دیابتی جلوگیری شود. در نهایت تمرین منظم ورزش­های آبی و هوازی باعث بهبود آمادگی جسمی مرتبط با سلامتی و کنترل قندخون در افراد دیابتی نشان داده شده است. در نتیجه ورزش­های آبی یک درمان توصیه شده برای افراد مبتلا به دیابت است که باید بطور جداگانه با محدودیت­های فیزیولوژیکی و متابولیکی هربیمار تنظیم شود.

مقاله فوق به همت مریم نانکلی جمع آوری شده است.

فهرست منابع:

  • World Health Organization (2020). health-topics- WWW.WHO.INT
  • Amirsasan R, Vakili J, Salehi R, Akbari M. Effect of 12 weeks aquatic aerobic Exercises on myocardial structure and function in type 2 diabetic women with heart failure. Medical Journal of Tabriz University of Medical Sciences and Health Services. 2020 Feb 29;42(1):15-23.
  • Tolouei Azar J, Tofighi A. The effect of 12 weeks of Aqua training on RBP4, insulin resistance, and liver enzymes in women with type 2 diabetes. The Journal of Urmia University of Medical Sciences. 2019;30(4):290-9.
  • Nuttamonwarakul A, Amatyakul S, Suksom D. Twelve weeks of aqua-aerobic exercise improve health-related physical fitness and glycemic control in elderly patients with type 2 diabetes. Journal of Exercise Physiology Online. 2012 Apr 1;15(2):64-71.
  • Sporis G, Ružić L, Nedić A. The effects of aqua aerobic on patients with type II diabetes mellitus. Hrvatski športskomedicinski vjesnik. 2013 Jul 1;28(1):33-8.